Naukowcy ożywili mikroorganizmy sprzed 40 000 lat

9 października 2025, 17:43

Grupa naukowców ożywiła mikroorganizmy uwięzione w wiecznej zmarzlinie. Niektóre z nich przebywały w niej od około 40 000 lat. Eksperyment przeprowadzono w ramach badań nad skutkami rozmarzania wiecznej zmarzliny, która topnieje z powodu globalnego ocieplenia. Okazało się, że organizmy uwięzione w niej przez długi czas potrzebują dłuższej chwili, by dojść do siebie. Jednak już po kilku miesiącach tworzą rozprzestrzeniające się kolonie.



Mikrobiomowe źródła stwardnienia rozsianego

15 października 2018, 09:05

Limfocyty T, które w przebiegu stwardnienia rozsianego (SR) atakują osłonkę mielinową aksonów, reagują na syntazę GDP-L-fukozy (ang. GDP-L-fucose synthase). Jest to enzym wytwarzany przez komórki ludzkiego organizmu i bakterie, które często wchodzą w skład mikrobiomu jelitowego chorych z SR.


Geniusz w grupie

8 grudnia 2008, 10:24

Pesymiści zaczynają spekulować, że Albert Einstein był ostatnim lub jednym z ostatnich geniuszy. Do tej pory to jednostki dokonywały wiekopomnych odkryć, ślęcząc w swoich pracowniach i laboratoriach. Tak pracowali Kopernik i Tesla czy Rentgen i Galileusz. W ostatnich latach pojawił się jednak i umocnił inny trend: zakładania dużych instytucji. Za przełomową datę uznaje się wprowadzenie na orbitę pierwszego Sputnika. Kolektywnym, rzecz jasna, wysiłkiem dokonali tego obywatele Związku Radzieckiego (International Journal of Design & Nature and Ecodynamics).


Niemożliwe? A jednak...

9 lipca 2013, 08:48

W przestrzeni kosmicznej w chmurach zimnego gazu, gdzie temperatura nie przekracza -210 stopni Celsjusza, zachodzi reakcja, która nie powinna mieć miejsca. Z powodu niskiej temperatury nie ma tam bowiem wystarczającej ilości energii by zmienić wiązania chemiczne


Człowiek między bobrem a gibonem. Na ile jesteśmy gatunkiem monogamicznym?

11 grudnia 2025, 09:27

Gdybyśmy ułożyli zwierzęcą „tabelę monogamii” ludzie uplasowaliby się pomiędzy bobrem a gibonem białorękim, uważa naukowiec z University of Cambridge. Jest on autorem badania, w którym porównał liczbę rodzeństwa i rodzeństwa przyrodniego by opisać, jak bardzo monogamiczne są różne gatunki ssaków w tym ludzie. Na tej podstawie stwierdził, że Homo sapiens jest w znacznie większym stopniu monogamiczny niż jego najbliżsi kuzyni.


Kot z powybijanymi zębami nie ginął dzięki opiece grupy

6 listopada 2018, 11:46

Po urazach jamy ustnej tygrysy szablozębne jadły delikatniejsze pokarmy. Analiza mikroskopijnych wzorców uszkodzeń na zębach sfosylizowanych zwierząt wykazała, że zranione osobniki przestawiały się na dostarczane im przez zdrowe koty bardziej miękkie produkty (np. mięso zamiast kości).


Przyłapany w locie

31 grudnia 2008, 08:53

Friedrich Balck z Clausethal Technical University zmierzył prędkość, z jaką korek od szampana wystrzeliwuje z butelki. Wg niego, po porządnym potrząśnięciu ciśnienie wewnątrz sięga 2,5 bara, co po zwolnieniu drucianej blokady rozpędza zatyczkę do 40 km/h.


Wielki skandal czy wielkie odkrycie?

29 lipca 2013, 17:27

W 2011 roku naukowcy z kilku polskich uczelni ogłosili odkrycie małych komórek macierzystych pochodzenia embrionalnego (VSEL), które miały zrewolucjonizować medycynę. Teraz w Stem Cell Reports ukazał się artykuł, w którym uczeni z Uniwersytetu Stanforda twierdzą, że takie komórki nie istnieją


Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


Prehistoryczni ludzie mierzyli upływ czasu z dokładnością do 250 lat

30 listopada 2018, 11:59

Jedne z najstarszych przykładów sztuki jaskiniowej pokazują, że prehistoryczni ludzie dysponowali dość zaawansowaną wiedzą nt. astronomii. Odkrycia autorów artykułu z Athens Journal of History sugerują, że rozumieli oni precesję osi Ziemi. Dotąd odkrycie tego fenomenu przypisywano starożytnym Grekom.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk